21 Şubat Dünya Anadil Günü nedeniyle Hakkâri, Antep, Yüksekova, Muş, Van, Erciş, Kars, Tatvan, Başkale, Mersin, Ergani, Cizre, Dersim ve Silvan'da, yürüyüş ve basın açıklamaları yapıldı

HABER MERKEZİ (21.02.2012)- KURDÎ-DER tarafından organize edilen eylemlerde, anadile sahip çıkma çağrısı yapılırken, hükümetin Kürtçeye bakışına tepki gösterildi.

Gülten Kışanak: Anadil onurdur

BDP ve Blok milletvekilleri TBMM'de yapılan BDP Grup toplantısına açlık grevi önlükleri ile katıldı. Grup toplantısında konuşan BDP Eş Genel Başkanı Gültan Kışanak, konuşmasının başında Kürtçe, Arapça, Çerkezce, Süryanice, Lazca, Ermenice, Rumca, Türkçe, "Anadil onurdur" dedi. Kışanak, Türkiye'de dillere işkence yapıldığını belirterek, anadili Türkçe olmayan bütün halkların dillerinin yasaklandığını vurguladı. Türkçe dışındaki birçok dilin asimile edilerek yok edilmeye çalışıldığını vurgulayan Kışanak, "Bu insanlık onuruna karşı yapılmış bir işkencedir. 1924'te başlayan yasaklama zinciri günümüze kadar çeşitli aşamalardan geçti. 'Türkçe konuş çok konuş' kampanyaları düzenlendi. İnsanlar Türkçe dışında bir dil konuştuğu için para cezası aldılar. Halen yürürlükte olan anayasada, insanların dilini engelleyen yasalar var. Derhal bunlar kaldırılmalıdır. Hiçbir gerekçe sunulmamalıdır" ifadesinde bulundu.

Eğitim-Sen: Anadilinde eğitim hakkı engellenemez

Ayrıca; Eğitim-Sen ve İnsan Hakları Derneği (İHD) de Dünya Anadil Günü’nü kutlarken, yaptıkları açıklamalarda başta Kürtçe olmak üzere, anadilleri önündeki engellerin kaldırılmasını ve uluslar arası sözleşmelere uyulmasını talep etti.

Eğitim-Sen yaptığı açıklamada, “Türkiye dünyada çocuklarına bayram armağan eden tek ülke olmakla övünürken, milyonlarca çocuğun kendi anadili ile eğitim görmesine 'ülke bölünür' paranoyası ile yaklaşacak kadar 'çağ dışı' düşünceler ileri sürülebilmekte ve anadilinde eğitim talepleri 'suç' olarak kabul edilmektedir. Bilimsel, laik ve demokratik eğitimin ayrılmaz bir parçası olan farklı anadiller üzerindeki sınırlamalara son verilmeli, her bireyin küçük yaşlardan itibaren kendi anadilini öğrenmesi ve eğitim almasının önündeki bütün engeller kaldırılmalıdır. Eğitim Sen olarak 21 Şubat Dünya Anadili Günü'nü kutluyor, farklı anadili ve kültürlerin özgürce yaşaması ve gelişmesinin önündeki bütün yasal ve fiili engellerin kaldırılmasını talep ediyoruz" dedi."

İHD: Anadillerle kavgalı Türkiye

İHD yaptığı açıklamada, Kürtçe TV ile adım attığını ifade eden hükümetin samimiyet sınavının dil yasaklarının kaldırılması ve anadil hakkının tanınmasından geçtiğine vurgu yaparak "Kürtçe anadil sayılmadığından ötürü mahkemelerde kullanılmasına izin verilmiyor. Kürtçenin medeni bir dil olmadığı bile iddia edilebiliyor. Bir yandan da Kürtçe ile ilgili üniversitelerde bölüm açılıyor. Türkiye'deki ya diğer diler? Onların adı bile telaffuz edilmiyor. Zazaca, Çerkezce, Lazca, Ermenice, Rumca, Pomakça, Arapça, İbranice, Çingene dili, Gürcüce, Süryanice, Boşnakça, Arnavutça, Abhazca. 21. yüzyılda 'ana dillerle kavgalı' Türkiye'yi yöneten siyasal iktidara sesleniyoruz. Anadilleri serbest bırakın, herkesin kendi anadilinde eğitim ve öğretim yapması hakkını tanıyın. Bu utancı sona erdirin. Ne kadar medeni olduğunuzu gösterin" dedi.

Ayrıca, Türk devletinin onaylamış olduğu İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Ek Protokolleri, Çocuk Hakları Sözleşmesi, Kişisel ve Siyasal Uluslararası Sözleşmesi, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi gibi en temel belgeler uyarınca anadil hakkını tanıması ve uygulamaya (eğitim ve öğretim) geçirmesi gerektiğini belirtti.

Dünya Anadil Günü’nde: Dillerin yarısı yok olacak uyarısı!

Uluslararası Anadil Günü nedeniyle Birleşmiş Milletler eğitim, bilim ve kültür örgütü UNESCO ise bir dil atlası yayınladı.

UNESCO’nun dünya dil atlasına göre dünyada her iki haftada bir dilin yok olduğunu belirterek, ülkemizde de 15 dilin kaybolma tehlikesiyle yüz yüze olduğunu, Ürgüpçe, Mlahso ve İbipça’yı kaybolan diller arasında yer aldığını belirtti. Edirne'de konuşulan Gagavuzca, Mardin'deki Turoyo ve İstanbul'da Ladino, yani Yahudi İspanyolcası’sının da kaybolma noktasında ciddi tehlikeye dikkat çeken dil atlasında, ayrıca yok olma riskinin daha yoğun yaşandığı dillerin ise Lazca, Çerkezce, Abhazca, Romanca, Abazaca, Hemşince ve Rumca'nın Pontus lehçesi olduğunu belirtti.

UNESCO, Dünyanın değişik ülkelerinde konuşulan yaklaşık 6 bin dilin yarısının da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu, mevcut dilleri korumak için dünya genelinde daha büyük çaba gösterilmesi çağrısında bulundu.