Halk Savaşı’nın ilk günlerinden bu yana Filipin Toplumu ve Filipinler Devrimi’ne (FTFD), Filipinler tarihine, halkın temel sorunlarına ve bunların devrimci çözümüne ilişkin yoldaş Jose Maria Sison (Amado Guerrero) ile gerçekleştirilen röportajı sizlerle paylaşıyoruz

Filipinler Komünist Partisi’nin merkezi yayınevinin, “Filipin Toplumu ve Filipinler Devrimi” adlı kitabı bastığı günden bu yana 40 yıl geçti. FKP, son 40 yıldır Filipinler’deki yarı-feodal, yarı-sömürge şartların sebebiyet verdiği iki aşamalı devrim stratejisinin temel ilkelerini belirlerken daima bu eseri temel referans noktası almıştır. “Filipin Toplumu ve Filipinler Devrimi” başlıklı eserin 40. yılını anmak ve bu çalışmada ortaya konan ilkeleri tekrar teyit etmek amacıyla yayınımız Ang Bayan, FKP’nin kurucu başkanı ve söz konusu kitabın yazarlarından yoldaş Jose Maria Sison ile bir röportaj gerçekleştirmeye karar verdi.
Okurlarımıza “Filipin Toplumu ve Filipinler Devrimi” (FTFD) hakkında biraz tarihsel bilgi verebilir misiniz? Kitabı yazmaya ne zaman başlamıştınız? Araştırma ve yazma süreçlerinde sizden başka kimler vardı? Hangi tarihte ilk kez basıldı ve nasıl? Kitabın kaç baskısı olduğuna dair bir fikriniz var mı?
Jose Maria Sison: 1970’in İlk Çeyrek Yıl Fırtınası’nıni arifesinde, Halk Savaşı başlatıldıktan hemen sonra bu kitabı yazmaya başladım. 1969 senesinin son çeyreğine doğru kitabı tamamlamıştım. Monico Atienza ve Charlie Del Rozario gibi merkez komiteden bazı yoldaşlar, bana ihtiyaç duyduğum referans malzemelerini ve verileri sağlamışlardı. Ağustos 1969’da kitabın taslağı hazırdı. Fikirlerini almak amacıyla Julie de Lima’ya ve MK’dan başka yoldaşlara taslağı gönderdim.
FTFD 1969’un Ekim ayında ilk kez basıldı. Kitabın bir nüshasını da “Filipinler’de Kriz ve Devrim” başlığı ile üniversitenin basımevine gönderdik, onlar da ayrıca bastılar. Bunu ikinci baskı kabul etmek mümkündür. Pulang Tala Yayınevi üçüncü baskıyı çıkardı, dördüncü ise 1970’te Hong Kong’daki Ta Kung Pao tarafından basıldı. Beşinci ve altıncı baskılar İngilizce ve Filipince, FKP’nin yayın birimi tarafından teksir edildiler. Yedinci baskı 1977 senesinde ABD’de Katipunan ng Demokratikong Pilipinoii derneğince çıkarıldı. Eğer teksir edilenleri kabul etmezsek, bunu 4. baskı olarak görebiliriz.
1977’de ben yakalandıktan sonra, kitabın tekrar tekrar basıldığını biliyorum. Almancaya ve Türkçeye çevrildiğini, hatta çizgi roman biçiminde yayınlandığını duymuştum.
“Filipin Toplumu ve Filipinler Devrimi”, Filipinler devrimci hareketinin Marksist-Leninist teoriye dair en önemli eserlerinden biri kabul edilebilir. Bu eserin kaleme alınmasında ne tür teorik zorluklarla karşılaştınız? Kitabın Filipinler Devrimine ne gibi teorik katkıları olmuştur sizce? Filipinler Devrimi’nin de ötesinde, sizce eserinizin evrensel Marksist Leninist teoriye bir katkısı olmuş mudur?
JMS: Kitabı yazarken karşılaştığım en büyük zorluk, Marksizm-Leninizm-Mao Zedung Düşüncesi’ni Filipinler’in somut koşullarına uyarlamaktı. Somut koşulların somut tahlili zorunluydu. Kitabın temel teorik katkısı, Filipinler’in yarı-feodal ve yarı-sömürge bir ülke olduğunu tahlil etmesi, ve bu şartlarda işçi sınıfının önderliğindeki bir demokratik halk devriminin zorunluluğunu saptamasıydı bence.
Bu açıdan değerlendirildiğinde, FTFD demokratik halk devrimi sürecinde işçi sınıfının müttefiklerini (köylülük, küçük burjuvazi ve milli burjuvazi) ve aynı zamanda sınıf düşmanlarını (komprador burjuvazi ve toprak ağaları) tahlil etmiştir. Ayrıca devrimin temel görevleri olan ulusal bağımsızlık ve demokratik devrim bu kitapta ortaya konmuştur. Bunun yanı sıra Filipinler Devrimi’nin evreleri de yine bu kitapta ortaya konmuştur, yani yeni demokrasi ve sosyalizm.
Bu kitabın evvelinde “Yeni Demokrasi Mücadelesi” (YDM) ve “Hataları Düzelt, Partiyi Yeniden İnşa Et” (HDPYİE) gibi eserler mevcuttu. Bunları Filipinler’deki devrimci hareketin ilk önemli teorik çalışmaları arasında kabul edebiliriz. Filipinler Devrimi’nin teorisinin 1970 öncesindeki tarihsel gelişiminden biraz söz edebilir misiniz?
JMS: “Yeni Demokrasi Mücadelesi” ve “Hataları Düzelt, Partiyi Yeniden İnşa Et” adlı broşürlerin yazılması zorunlu ve son derece önemliydi. YDM halkın temel sorunlarının alenen teşhir edilmesini sağladı ve bu sorunlara getirilmesi gereken çözümü yasal bir dil ile ele aldı. Ki bu çalışmadaki tahliller, 1896’nın eski demokratik devrimi geleneğini işçi sınıfının yeni demokratik devrimi ile uyumlu hale getiriyorlardı. YDM’nin ele aldığı meseleler emekçi kitlelerin acil sorunları ve somut koşullardı.
HDPYİE adlı çalışma ise eski komünist ve sosyalist partilerin çatı partisini analizinde ufuk açıcı bir niteliğe sahipti. Bu oluşumun hatalarını ve zaaflarını ve bu eksikliklerin devrimi nasıl başarısızlığa götürdüğünü ortaya koyuyordu. Devrimci sürecin yeniden diriltilmesi ve ileriye taşınması için varlığı zorunlu olan unsurların, yani işçi sınıfının devrimci partisinin, halk ordusunun ve halkın birleşik cephesinin oluşturulması için ne gibi ideolojik, politik ve örgütsel gerekliliklerin olduğunu ele alıyordu.
“Filipin Toplumu ve Filipinler Devrimi”nin 40 yıldır sürmekte olan Filipinler devrimci mücadelesine bulunduğu en mühim katkı nedir? Filipinler Devrimi’nin farklı gelişim evrelerinde nasıl bir rol üstlenmiştir?
JMS: FTFD, Parti Tüzüğü ve Parti Programı tarafından demokratik halk devrimine ilişkin ortaya konan genel hattı ciddi biçimde kuvvetlendirmiştir. Halk Savaşı’nın ilk günlerinden bu yana FTFD, Filipinler tarihine, halkın temel sorunlarına ve bunların devrimci çözümüne ışık tutmuştur.
Bu çalışma devrimin her evresinde önemini korumuştur. FTFD, bu köhne düzenin derinleşen krizi ve yakın tarihte devrimci teoriye dair kaleme alınan eserlerle birlikte güncelliğini koruyor. FTFD Parti’nin kitleleri bilinçlendirmesinde ve Parti kadrolarının savaşçı iradesinin çelikleşmesinde önemli bir rol oynamıştır.
5- FTFD’nin dördüncü baskısında “Halk Savaşımızın Özgül Nitelikleri” ve “Acil Görevlerimiz” adlı, çalışmanın teorik önemini arttıran iki bölüm mevcuttu. Sizce FKP’nin başka hangi eserleri, Filipinler’deki devrimin teorisine bu kadar mühim katkılar sağlamıştır?
JMS: Dördüncü baskıda (şayet teksir edilen üç baskıyı kabul etmezsek dördüncü baskıdır bu) sahiden de iki bütünleyici makalenin önemine vurguda bulunulmuş, böylelikle çalışmanın kendisi de kuvvetlendirilmiştir. Filipinler’deki devrimin teorisi açısından FTFD’ye yakın bir öneme sahip olan eserler bence şunlardır: “Filipinler’deki Üretim İlişkileri” (1983), “Filipinler’de Kriz ve Devrim” (1986), “Sosyalizmi Savun, Modern Revizyonizme Karşı Çık” (1992) ve “Temel İlkelerimizi Savunalım, Hataları Düzeltelim” (1992). Bunların yanı sıra, ikinci büyük toparlanma hareketinin temel polemikleri ve neo-liberal küreselleşmeye ve emperyalist talana karşı kaleme alınan teorik yazılar da son derece önemlidir bence.
FTFD’nin yazıldığı tarihten bu yana 40 yıl geçti. O zamanın Filipinler’inin şartlarını bugünküne kıyaslayınca ne görüyorsunuz? Sizce FTFD hala Filipinler Devrimi açısından etkili bir rehber midir? Yoksa bu çalışma da yenilenmeli midir?
JMS: Yarı-sömürge ve yarı-feodal koşullar hala mevcut ve bu şartlar durmadan daha kötüye gidiyor. Bu sebepten ötürü FTFD, Filipinler’deki ulusal demokratik halk devrimi açısından hala etkili bir rehberdir. Parti sürekli olarak bu çalışmaya yeni ve güncel belgeler ekleyerek eksikliklerini tamamlıyor zaten. Ama son 40 yılı ele alan, orijinal metinden daha uzun yeni bir baskısını kaleme almayı düşünüyorum doğrusu.

FKP’nin stratejik denge aşamasına 5 sene içerisinde varma hedefi göz önünde bulundurulduğunda, FTFD devrimin şu anki evresine nasıl daha fazla katkıda bulunabilir? Sizce Filipinli devrimcilerin mücadelenin farklı alanlarını daha da ileriye taşıyabilmeleri için araştırmaları gereken belirleyici meseleler hangileridir?
JMS:  FTFD sürekli olarak incelenmeli ve günümüz koşullarına ve güncel olaylara yaklaşımda temel referans kaynağımız olmalıdır. Marksizm-Leninizm-Mao Zedung Düşüncesi’nin (yahut Maoizm’in) rehberliğinde, FTFD Halk Savaşı’nın zorunluluğunu ve aşamalarını, yani stratejik savunma, stratejik denge ve stratejik saldırı aşamalarını da ele alır. Aynı zamanda, Halk Savaşı’nın bir aşamasından diğerine geçebilmek için gerekli olan politik koşullar da bu çalışmada detaylıca incelenmiştir.
Parti ideolojik, politik ve örgütsel açılardan güçlendirilmelidir. Silahlı mücadele, toprak reformu, kitle temelinin ve halkın kendisini yönetme araçlarının inşa edilmesi gibi yöntemlerle halk ordusu güçlendirilmelidir. Çeşitli ittifakların üzerine, halkın birleşik cephesi inşa edilmelidir. Bunlar da devrimin temeli olan işçi-köylü ittifakı, emekçi yığınların ilerici şehir küçük burjuvazisi ile ittifakı, ilerici sınıfların milli burjuvazi ile olan yurtsever ittifakı ve düşmana karşı savaşan kimi gerici gruplarla girilen geçici ve güvenilmez ittifaktır.  
NOT: Yukarıdaki yazı Filipinler Komünist Partisi’nin yayın organı olan  Ang Bayan’da yayınlanmış, http://www.frso.org/docs/2010/40-years-psr.htm sitesinden alınarak Halkın Günlüğü tarafından Türkçeye çevrilmiştir.
i İlk Çeyrek Fırtınası: 1970 senesinin Ocak ve Mart ayları arasında Filipinler’in başkenti Manila’da yaşanan şiddetli devrimci muhalefet dönemi. Üniversite öğrencilerinin başı çektiği süreç 1972 senesinde sıkıyönetimin ilan edilmesiyle tamamen son bulmuştur.
i Katipunan ng Demokratikong Pilipino: Demokrat Filipinliler Birliği, ABD’de kurulmuş bir dernek.